Wrzesień 2024 – odkrycie SOLSTAD III ex. ILSE
We wrześniu 2024 roku, wspólnie z Tomaszem Stachurą z Baltictech, miałem okazję zanurkować na niezidentyfikowanym wraku leżącym na północ od Władysławowa, na głębokości 95 metrów.
Byłem już mniej więcej w połowie drogi nad Bałtyk — ponad 600 kilometrów od mojego domu w Krakowie — kiedy zadzwonił Tomasz.
„Wiesz co, właściwie to będziemy nurkować tylko we dwóch. Reszta ekipy nie może przyjechać.”
Pozycja znajdowała się na liście Tomasza „do sprawdzenia” już od kilku lat. Kiedy w końcu nadszedł właściwy dzień, pogoda była daleka od idealnej i nie mieliśmy nawet pewności, czy nurkowanie w ogóle dojdzie do skutku.
Na szczęście Espace, nasza jednostka nurkowa, dobrze radziła sobie z falami i kilka godzin po wyjściu z portu dotarliśmy na pozycję.
Obraz z sonaru wielowiązkowego pokazywał obiekt o długości około 50 metrów, wyraźnie przypominający statek, z wysokim dziobem i rufą. Nadal istniało ryzyko, że okaże się to po prostu niezbyt interesującą jednostką rybacką, ale zdecydowaliśmy się zejść i sprawdzić.
Po długim opadaniu w kierunku dna niemal od razu stało się jasne, że trafiliśmy na coś ciekawego. Kształt kadłuba, elementy konstrukcyjne oraz artefakty rozrzucone wokół wraku wskazywały, że mamy do czynienia ze starym parowcem. Wrak leży lekko przechylony na lewą burtę. Po około 15–20 minutach nurkowania zdecydowaliśmy się zostawić część rufową i pozostały czas denny przeznaczyć na eksplorację dziobu. Minęliśmy duże ładownie znajdujące się przed nadbudówką i ruszyliśmy dalej w kierunku przedniej części statku.
Wokół dziobu leżało wiele elementów wraku. Po sfilmowaniu tego obszaru, dokładnie w chwili, gdy mieliśmy już zawracać i rozpocząć długą drogę na powierzchnię, zauważyłem coś na pokładzie.
Dzwon okrętowy.
Leżał częściowo zasypany osadem przy burcie statku. Ostrożnie oczyściłem go ręką z mułu i powoli zaczął ukazywać się napis:
ILSE 1929
Podczas ponad dwóch godzin dekompresji, które nastąpiły później, cały czas myśleliśmy o dzwonie i wyrytej na nim nazwie. Czy uda nam się odnaleźć historię statku i ustalić, co dokładnie się z nim wydarzyło?
Identyfikacja nie była łatwa. W internecie znajdowało się bardzo niewiele informacji, ale z pomocą kilku innych pasjonatów wraków udało nam się w końcu rozwiązać zagadkę. Jednostka figurowała w Lloyd’s Register jako SOLSTAD III, ex. ILSE. Została zbudowana w 1929 roku w stoczni Lödöse Varv dla szwedzkiego armatora. Zatonęła 15 października 1940 roku na północny wschód od Rozewia podczas silnego sztormu, który spowodował przesunięcie ładunku. Na szczęście cała załoga została uratowana przez jednostkę Ligur.
Ostatecznie udało nam się odnaleźć również kilka dobrej jakości archiwalnych fotografii statku.
Zobacz galerię poniżej, aby zobaczyć więcej zdjęć z tego niezwykłego odkrycia.
